Leonardo da Vinci (Leonárdas da Vnčis) 1452 04 15 Anchiano (prie Vinci) ar Vinci (prie Florencijos) 1519 05 02 Amboise (Prancūzija), italų dailininkas, dailės teoretikas, architektas, inžinierius, mokslininkas. Vienas žymiausių brandžiojo Renesanso atstovų. 1466–76 mokėsi pas A. del Verrocchio Florencijoje. Nuo 1472 buvo Šv. Wynalazki Leonarda da Vinci. Leonardo da Vinci uchodzi za archetyp człowieka renesansu. Malował, rzeźbił, pisał, liczył, odkrywał i grał na instrumentach muzycznych. Sławę zyskał dzięki obrazom „Mona Lisa” i „Ostatnia Wieczerza”. Uznanie dały mu też projekty i szkice różnej maści maszyn i przedmiotów codziennego użytku. połączenie matematyki i Sztuki Leonarda. stworzony przez Leonarda da Vinci około roku 1487, Człowiek witruwiański jest pięknym połączeniem nauki i sztuki, które jednocześnie pokazuje głębokie zrozumienie proporcji Leonarda. Przedstawia postać męską w dwóch nałożonych na siebie pozycjach, z rozłożonymi rękami i nogami Leonardo da Vinci, Head of Leda, c. 1504-06, pen and ink over black chalk, 14.7 x 17.7 cm (Royal Collection trust, UK) Because of his family’s ties, Leonardo benefited when Lorenzo de’ Medici (the Magnificent) ruled Florence. By 1478 Leonardo was completely independent of Verrocchio and may have then met the exiled Ludovico Sforza, the A true Renaissance man, da Vinci was also an inventor. Da Vinci drew early sketches of devices that would later become the parachute, bicycle, helicopter, and tank. He even drew a flying machine. It was based on the physiology of the bat. Today, da Vinci is seen as one of the most talented people in history. Scholars believe his genius was the Leonardo miał w sumie 17 przyrodnich braci i sióstr z małżeństw swoich rodziców. Sam był jedynym wspólnym dzieckiem Ser Piero da Vinci i Cateriny. Mona Liza nie jest ani kobietą, ani mężczyzną. . Ludzie Ciekawostki o Leonardo da Vinci „Zostawiajmy po sobie dobre imię i trwałą pamięć wśród śmiertelnych, aby życie nasze nie przeszło nadaremnie” Leonardo da Vinci znany jest przede wszystkim z ogromnego talentu malarskiego. Tysiące stron notatek, jakie po sobie pozostawił pokazują jednak, że był filozofem, inżynierem, astronomem, architektem… Prawdziwym człowiekiem renesansu. 1Urodził się 15 kwietnia 1452 roku niedaleko miejscowości Vinci. 2Jego pełne imię brzmi Leonardo di ser Piero da Vinci. 3Pochodził z nieprawego łoża - był synem prawnika Ser Piero i chłopki imieniem Caterina. 4Nigdy nie ukończył żadnej szkoły. 5Szlify malarskie ćwiczył pod okiem florenckiego malarza Andrea del Verrocchio. 6Mimo iż przez wiele lat uważano, że był mańkutem, Leonardo da Vinci był oburęczny. Do takich wniosków doszli badacze z Instytutu Opificio delle pietre dure we Florencji podczas analizy najwcześniejszego znanego rysunku artysty – Pejzażu z rzeką. 7Potrafił jednocześnie pisać jedną ręką i malować drugą. 8Wypracował umiejętność pisania lustrzanego, z którego korzystał, gdy notował istotne znaleziska i pomysły. 9Wykorzystywał lustro, by dzięki odwróconej perspektywie oceniać efekty swojej malarskiej twórczości. 10Fascynował się inżynierią wojskową, a jego szkice wyprzedzały epokę, w której żył. Był autorem między innymi projektu machiny latającej, spadochronu, czy czołgu. Kategoria: Nowożytność Data publikacji: „Dlaczego historycy sztuki rozsiewają bzdety? Dlaczego dziennikarze tylko im w tym pomagają?!” – grzmi Maike Vogt-Lüerssen na swojej stronie internetowej. Autorka kilkunastu prac poświęconych renesansowi jest przekonana, że to ona odkryła sekret Mona Lisy. I jej zdaniem jest to sekret do cna przesiąknięty… polskością. Jeden z biografów Leonarda da Vinci, francuski pisarz Serge Bramley, twierdził, że modelkę przedstawioną na słynnym obrazie „można zidentyfikować na dobry tuzin sposobów i każdy w mniejszym czy większym stopniu da się obronić”. Swoją opinię wyraził ćwierć wieku temu. Jeśli coś się zmieniło od tego czasu to tylko liczba hipotez otaczających postać Mona Lisy. Dzisiaj idą one już w setki. Chińska niewolnica czy mężczyzna w sukni? Według jednej postać z obrazu to chińska niewolnica, wedle innej – nie żadna kobieta, ale asystent i kochanek malarza, niejaki Salai. Nie brakuje też ekspertów wyrażających opinię, że nie było w ogóle żadnej Mona Lisy. Leonardo po prostu zrobił sobie dowcip, tworząc stylizowany autoportret i czekając aż widzom szybciej zabije serce na widok pięćdziesięciolatka w przebraniu… Według jednej z teorii Mona Lisa to autoportret samego Leonarda. Do peletonu rewolucjonistów parę lat temu dołączyła też Niemka Maike Vogt-Lüerssen. Identyfikacji Mona Lisy poświęciła całą książkę, ale jej zamysł zasadza się na jednym detalu. Zdaniem autorki strój modelki zawiera elementy stylizowane na symbole rodziny Sforzów, a tym samym musi prezentować członka tego rodu lub osobę z nim spowinowaconą. Izabela Aragońska… a może raczej Lukrecja Borgia? To kolejny z renesansowych portretów, rodzący więcej pytań niż odpowiedzi. Biorąc pod uwagę czas powstania obrazu – a więc przełom XV i XVI wieku – a także podobieństwa do innych znanych dzieł, Vogt-Lüerssen wysnuwa wniosek, że może chodzić tylko o jedną, konkretną kobietę: Izabelę Aragońską. Księżną Mediolanu, a zarazem matkę przyszłej polskiej królowej Bony Sforzy. Zobacz również:Gołe baby renesansu. Wulgarna erotyka epoki odrodzenia [18+]Chiński Leonardo da VinciWyrachowana trucicielka czy ofiara jadowitych pomówień? Oto prawda o Lukrecji Borgii Malarz czy kochanek? Pomysł nie jest tak szalony, jak mogłoby się wydawać. Leonardo da Vinci rzeczywiście był zaznajomiony z Izabelą. Pomagał zorganizować jej ślub z księciem Giangaleazzo i wykonywał liczne dzieła oraz projekty dla całej rozrodzonej rodziny Sforzów. Należałoby wręcz oczekiwać, że przez ten czas stworzył także odpowiednio godny portret księżnej Izabeli. Brakuje wprawdzie twardych dowodów, że wizerunkiem tym była właśnie Mona Lisa, ale to nie dlatego koncepcja Vogt-Lüerssen została zbojkotowana przez całe środowisko naukowe. Autorka popełniła prosty błąd: na jednej przesłance zbudowała cały konglomerat szalonych hipotez. Mona Lisa. Kobieta o tysiącu tożsamości… Zgodnie z jej pracami, da Vinci nie tylko namalował księżną Izabelę, ale też potajemnie ją poślubił, po tym jak brutalny pijak i impotent Giangaleazzo Sforza zginął w zamachu. Autorka twierdzi, że była to historia niczym z telenoweli. Wielka miłość, jeszcze większa tajemnica, a do tego szokujący mezalians. Ze związku miało się urodzić kilkoro dzieci. Poza tym wybitny malarza wszedł też w rolę ojczyma dorastającej na zamku w Bari Bony Sforzy. Siła… pewności siebie I jest tylko jeden szkopuł. Sama Vogt-Lüerssen przyznaje, że swoje twierdzenia opiera na interpretacji dzieł malarza, a nie na jakichkolwiek przekonywujących dokumentach. Zarazem jednak niczym Rejtan broni poczynionych ustaleń, przy każdej okazji rozdzierając szaty, oskarżając środowisko naukowe o ignorancję, a najwybitniejszych ekspertów – o udział w spiskach mających na celu ukrycie prawdy historycznej. Cała ta kampania na niewiele jej się zdała. Dziennikarze magazynu „The Age” zwrócili swego czasu uwagę, że pierwszy nakład książki o Izabeli Aragońskiej jako Mona Lisie osiągnął oszałamiający nakład… trzydziestu egzemplarzy. Światło dzienne ujrzała tylko niemiecka wersja językowa, z tytułem „Isabella von Aragon und ihr Hofmaler Leonardo da Vinci”. Nie znalazł się żaden chętny do wydania książki po angielsku lub po polsku. I może nie ma się czemu dziwić. Współpraca z autorem, który każdego uważa za głupszego od siebie nie zawsze jest warta świeczki… Bibliografia: Serge Bramly, Leonardo: Discovering the Life of Leonardo Da Vinci, HarperCollins, 1991. Raquel Carvalho, Author asks: was Leonardo Da Vinci’s mother a Chinese slave?, „South China Morning Post”, 30 listopada 2014. Peneloppe Debelle, Behind that secret smile, „The Age”, 25 czerwca 2004. Kamil Janicki, Damy złotego wieku, Znak Horyzont, 2014. Giuseppe Pallanti, Mona Lisa Revealed: The True Indentity of Leonardo’s Model, Skira Editore, 2006. Maike Vogt-Lüerssen, Isabella von Aragon und ihr Hofmaler Leonardo da Vinci, własnym nakładem, 2010. Was da Vinci’s lover the face of Mona Lisa?, „The Scotsman”, 26 czerwca 2004. Polecamy: Inna wersja artykułu ukazała się także w najnowszym numerze magazynu „Newsweek Historia” (3/2015). Zobacz również Średniowiecze Chiński Leonardo da Vinci Mówi się, że Leonardo Da Vinci wyprzedził swoją epokę o pięćset lat. Shen Kuo "prześcignąłby" w tej konkurencji renesansowego mistrza. Ten genialny Chińczyk z XI... 6 marca 2016 | Autorzy: Katarzyna Michalewicz Leonardo da Vinci był włoskim renesansowym malarzem, architektem, filozofem, muzykiem, pisarzem, odkrywcą, matematykiem, mechanikiem, anatomem, wynalazcą i Da Vinci żył w XV. Wyprzedził jednak swoją epokę o ok. 400 Ponad 40 lat przed urodzeniem Mikołaja Kopernika zanotował "Słońce się nie porusza„.- 60 lat przed Galileuszem (twórcą pierwszego teleskopu) twierdził, iż za pomocą "wielkiego szkła powiększającego" da się badać powierzchnie księżyca oraz innych ciał 200 lat przed Newtonem - wyprzedając teorie grawitacji napisał "ciężar, który nie znajduje oporu , spadnie w dół najkrótszą drogą". W innym miejscu dodał, że "cała Ziemia musiała przybrać kształt kuli".- 400 lat przed Darwinem - zaliczył człowieka do tej samej kategorii co ciekawostki na jego temat: Leonardo był wegetarianinem, co było dość niespotykane w XV wieku. Kochał zwierzęta do tego stopnia, że czasem kupował na targu zwierzę w klatce, tylko po to, żeby je potem wypuścić na się żonglować, by ćwiczyć swoich olbrzymich zalet, wspaniałego głosu oraz urody niezbyt dobrze radził sobie jeśli chodzi o kontakty z innymi ten przeprowadził wiele sekcji na zwłokach wykopanych z cmentarzy. Dzięki nim bliżej poznał działanie ludzkiego organizmu i prawdopodobnie odkrył krążenie krwi, nie ogłosił jednak swojej teorii, ponieważ za "zbezczeszczenie" zwłok trafił by na swoich notatnikach i kodeksach pisał od prawej do lewej strony czyli w lustrzanym odbiciu..::Obrazy::.Tajemnice Mona Lisy:Portret ten od wieków zachwyca historyków i twórców, a także zwykłych ludzi. Niektórzy historycy sądzą że Leonardo stworzył swój ukryty autoportret, a wyraz twarzy zwany "enigmatycznym uśmiechem" ma wyśmiewać nierozumność ludzi, którzy tego nie widzą. Zauważono również że uśmiech Mona Lisy staje się wyraźniejszy, gdy człowiek patrzy jej w oczy, wydaje się natomiast znikać po zwróceniu wzroku bezpośrednio na usta. Złudzenie to wynika z faktu, iż ludzkie oko postrzega świat na dwa całkowicie odmienne sposoby. Tożsamość „Mona Lisy” nie jest do końca pewna, ale francuscy eksperci ogłosili że Mona Lisa przy pozowaniu była w ciąży, bądź zaraz po porodzie. Świadczy o tym fakt że okrywała ona suknię specjalnym woalem z gazy. Ukryte znaczenie Ostatniej Wieczerzy: Na obrazie daje się zauważyć rękę trzymająca nóż. Ze względu na zły stan dzieła przez pewien czas uważano że ręka ta, jeśli policzyć wszystkie ręce na obrazie, jest nadmiarowa i nie należy do nikogo. Jednak obecnie dość łatwo zauważyć, że jest to dłoń świętego Piotra, a liczba rąk na obrazie jest Wieczerza wcale nie przedstawia 13 mężczyzn (12 apostołów apostołów i Jezusa). Po prawej stronie Jezusa siedzi nie kto inny niż Maria Magdalena, która najprawdopodobniej była... jego nałożeniu na siebie obrazu odbitego na obraz rzeczywisty, po lewej stronie Jezusa - według Pesci - ma się pojawić postać trzymająca w ramionach dziecko. Pesci powstrzymał się od sugestii, że to dziecko Jezusa, jak to utrzymuje Brown. Nawiązania do postaci i obrazów Leonarda da Vinci:Książka "Kod Leonarda da Vinci" Dana Browna i jej da Vinci jest jedną z postaci w grach Assassin's Creed II i Assassin's Creed: Brotherhood. Jest tam przedstawiony jako młody konstruktor z Leonarda da Vinci noszą między innymi położony 30 km od centrum Rzymu międzynarodowy port lotniczy w Fiumicino i zaprojektowany przez Vebjørna Sanda most Leonarda nad autostradą łączącą Norwegię i Szwecję. W jednym z odcinków serialu Star Trek: Voyager Leonardo da Vinci występował w roli hologramuLeonardo, przywódca Wojowniczych Żółwi Ninja został nazwany na cześć Leonarda da Vinci przez twórców komiksu, Kevina Eastmana i Petera Lairda, którzy studiowali historię za przeczytanie mojego poradnika. ♥ Leonardo da Vinci namalował Monę Lisę na początku XVI wieku. Bez dwóch zdań jest to najbardziej rozpoznawalny obraz wszech czasów. Przygotowaliśmy 10 ciekawostek o tym fantastycznym obrazie. #1. Lisa Gherardini Wielu znawców uważa, że Leonardo da Vinci przedstawił na swoim obrazie Lisę Gherardini urodzoną w 1479 roku. Małżonka handlowca jedwabiem z Florencji – Francesco del Giocondo (stąd druga nazwa obrazu Gioconda) miała 24 lata i dwójkę dzieci, kiedy pozowała do portretu. Pozostaje tajemnicą, dlaczego właśnie ją wybrał wielki artysta. Choć istnieje inna wersja, że Leonardo w swoim dziele przedstawił siebie w żeńskiej odsłonie. A nazwa poprawnie brzmi „Mona Lajza”, czyli „Moja lady” z włoskiego. Mona Lisa. Foto. Wikimedia Commons #2. Aż 3 lata! Da Vinci potrzebował niemal trzy lata, żeby skończyć ten portret (Mona Lisa powstała ok. 1503-1506 roku). Tłum zwiedzających wokół Mona Lisy pędzla Leonarda da Vinci (fot: Wikipedia) #3. Brwi Mona Lisie brakuje brwi i istnieje opinia, że Leonardo, będąc bezwzględnym perfekcjonistą usnął je, aby poprawić dzieło, ale ostatecznie nie namalował ich ponownie. Jest również inna – przeciwstawna opinia na temat brwi. Malując Mona Lisę, da Vinci nałożył ponad trzydzieści warstw farby. Niektóre z warstw farby były cieńsze niż grubość ludzkiego włosa, a „ofiarą” tej techniki padły właśnie brwi Mony Lisy. Naniesione przy pomocy szczególnie małych ilości farby, jako pierwsze wyblakły i zniknęły. W 2007 roku wykonano analizę obrazu – potwierdziła ona, że oryginalnie brwi Giocondy były bardzo wyraźne. fot: #4. Kamień W 1956 roku człowiek o imieniu Ugo Ungaza rzucił kamieniem w płótno, co doprowadziło do niewielkiego uszkodzenia farby przy lewym łokciu Mona Lisy. #5 Własne pomieszczenie w Luwrze Interesujące jest to, że Mona Lisa ma swoje własne pomieszczenie w Luwrze i jest pod ochroną kuloodpornej szyby, gdzie panuje specjalny mikroklimat, chroniącym ją przed zgubnym wpływem środowiska naturalnego. Ten pokój został zbudowany specjalnie dla obrazu i kosztował muzeum ponad siedmiu milionów dolarów. Foto. #6. Mona Lisa x3 Niedawne obszerne badania wykazały, że powstały trzy wersje Mona Lisy na jednym płótnie, w różnych warstwach. Widocznie artysta kilka razy próbował stworzyć swoje dzieło. #7. Kradzież obrazu Niezrównana sława tej pracy częściowo polega na tym, że została skradziona przez pracownika Luwru w 1911 roku. Kradzieży obrazu dokonał Vincenzo Peruggia, który ukrył się w niedzielę 20 sierpnia w muzeum. Rankiem 21 sierpnia Peruggia wyszedł z ukrycia i przebrał się w biały fartuch noszony przez pracowników Luwru. Następnie złodziej wszedł do pustego pomieszczenia, w którym eksponowana była Mona Lisa i przeniósł obraz do nieużywanej klatki schodowej. Peruggia wyjął obraz z ramy, a płótno ukrył pod fartuchem. Obraz wyniósł przez bramę w momencie, gdy pracujący w niej strażnik opuścił swój posterunek. Vincenzo Peruggia ukrywał obraz w Paryżu przez dwa lata, po czym przewiózł go do Włoch. Tam ukrywał Mona Lisę w swoim florenckim mieszkaniu. Peruggia został złapany, gdy skontaktował się z właścicielem miejscowej galerii sztuki Alfredo Gerim. Zeznania Geriego i Peruggii są w tym miejscu rozbieżne, ale wynika z nich, że złodziej oczekiwał nagrody za „zwrócenie obrazu ojczyźnie”. Obecnie motyw „patriotyzmu” jest podważany i powszechnie uważa się, że Peruggia nie chciał podarować obrazu któremuś z włoskich muzeów, ale zarobić na jego sprzedaży. Ciekawostka: Mona Lisę uważa się za oraz bezcenny, dlatego nie może być ubezpieczona. Vincenzo Peruggia –fotografia policyjna (wkipedia) #8. Kopia z Prado Oryginalna Mona Lisa znajduje się w Luwrze, jednak druga – bliźniaczo podobna – eksponowana jest w madryckim muzeum Prado. To prawdopodobnie dzieło jednego z uczniów Leonarda. Połączenie obu obrazów tworzy interesujący efekt 3D – można powiedzieć, że to pierwszy w historii malarstwa trójwymiarowy obraz – a warto przypomnieć, że dzieło powstało na samym początku XVI wieku. Po lewej: „Mona Lisa” Leonarda da Vinci, po prawej: jej odrestaurowana kopia z Prado. Uważa się, że kopia ta była wykonana pod okiem Leonarda da Vinci, prawdopodobnie w tym samym czasie, gdy powstawał oryginał. (fot: wikipedia) #9. Uśmiech Mona Lisy Mona Lisa i jej tajemniczy uśmiech od pięciuset lat stanowi zagadkę, której nie mogą rozwiązać ani naukowcy, ani artyści. Niektórzy twierdzą, że jej usta wcale uśmiechnięte nie są, a sekret tkwi w oczach i zastosowanych przez malarza przeróżnych „sztuczkach”, powodujących złudzenia optyczne. W XVI wieku w ogóle nie malowano ludzi uśmiechniętych „od ucha do ucha”, a damy się nie uśmiechały na portretach. Według innej teorii DaVinci miał zadbać o dobry nastrój pozującej do obrazu damy. Podobno wynajął on sześciu muzyków grających na żywo. Aktorzy czytali poezję, a po pomieszczeniu przechadzał się… biały kot. fot: #10. Mona Lisa z Isleworth Hugh Blaker kolekcjoner sztuki odkrył w 1913 roku obraz łudząco przypominający słynną Mona Lisę. Dzieło znajdowało się w miejscowości Bath na południowym zachodzie Anglii w domu pewnego arystokraty, którego rodzina była w jego posiadaniu od prawie stu lat. Blaker doszedł do wniosku, że da Vinci musiał namalować dwa portrety Lisy Gherardini – kolekcjoner odkupił obraz i zabrał go do swojego domu w Isleworth na przedmieściach Londynu, skąd wzięła się jego obecna nazwa. Zwolennicy autentyczności Mony Lisy z Isleworth uważają, że jest ona niedokończonym dziełem Leonarda i stanowi pierwowzór późniejszego. Wielu badaczy i historyków sztuki odrzucało jednak hipotezę, według której to Da Vinci miał namalować dwa obrazy Lisy Gherardini. Szczegółowe badania dowiodły, że płótno na ktorym powstała Mona Lisa z Isleworth pochodzi z lat 1410-1455 – teoretycznie wyklucza to zatem, że autorem był Leonardo, który urodził się w 1452 roku. Teoretycznie bo…. możliwe że Da Vinci wykorzystał do pracy …stare płótno. Przebadano również farby, którymi namalowana została Mona Lisa z Isleworth – okazało się, że pochodzą one z jego czasów. Analiza kolorów oraz przebieg światłocieni dowiodły, że są one niemal identyczne jak na obrazie z Luwru. Alfonso Rubino, znawca technik Leonarda, na podstawie charakterystycznej dla niego geometrii oraz analizie pociągnięć pędzla wykazał, że oba dzieła wyszły spod jego ręki. Mimo to, z uwagi na brak jednoznacznych dowodów co do autorstwa Mona Lisy z Isleworth jej autentyczność wciąż jest dyskusyjna. Mona Lisa z Isleworth (fot: wikipedia) Zobacz też: Leonardo da Vinci jest jednym z najbardziej cenionych i znanych malarzy na świecie. Niektóre jego dzieła zna prawie każdy. Najważniejsze z nich „Mona Lisa” (znajduje się w Luwrze) – najsłynniejszy obraz świata, „Dama z gronostajem” (Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie), „Ostatnia Wieczerza” (Mediolan – malowidło ścienne), „Człowiek witruwiański” (rysunek – Wenecja) czy „Autoportret” (Turyn). Ponieważ pochodził z nieprawego łoża, w czasach mu współczesnych nie miał możliwości kształcenia się na uniwersytetach. Ojciec widząc zdolności rysunkowe syna oddał go na przyuczenie do pracowni florenckiego złotnika i malarza. To tam Leonardo uczył się podstaw malarstwa i zdobnictwa. Przedstawiamy ciekawostki i wynalazki Leonarda da Vinci. Leonardo da Vinci // fot. depositphotos #1. Leonardo da Vinci – dzieciństwo Da Vinci urodził się 15 kwietnia 1452r. jako nieślubny syn florenckiego prawnika i chłopki. Chodził do wiejskiej szkoły, a mimo to, po analizie zostawionych po sobie notatek (z 13 tysięcy pozostało 6 tysięcy stron) i dzieł wiemy, że był filozofem, astronomem, inżynierem, architektem, anatomem, optykiem, malarzem, rysownikiem – prawdziwy człowiek renesansu. Leonardo krótko mieszkał z matką, która wydała się za mąż za awanturnika. Wówczas ojciec pozostawił go u dziadków, którzy z racji wieku niechętnie uczestniczyli w życiu małego chłopca. Bliskie relacje z małym Leonardo nawiązał natomiast stryj i to on zabierał chłopca na pole, gdzie Leonardo poznawał przyrodę. Stryj, który nie miał swoich dzieci zapisał bratankowi swój majątek. #2. W rzeczywistości nie nazywał się „Leonardo da Vinci” Leonardo nie miał nazwiska w dzisiejszym tego słowa znaczeniu. Jego nazwisko – Lionardo di ser Piero da Vinci – oznacza w dosłownym tłumaczeniu „Leonardo, (syn) ser Piero z Vinci”. #3. Da Vinci mańkutem? Wiele lat uważano, że da Vinci był mańkutem. Badacze doszli jednak do wniosku, że był oburęczny. Potrafił jednocześnie pisać i malować druga ręką. Wypracował również umiejętność pisania lustrzanego. Wykorzystywał lustro, aby ocenić malarską twórczość z odwróconej perspektywy. #4. Da Vinci wyprzedzał epokę Leonardo da Vinci fascynował się mechaniką: projektował młyny, silniki napędzane wodą, tworzył modele i plany nt. drążenia tuneli przez góry, demonstrował podnoszenie ciężarów przy użyciu dźwigni i wyciągarek, zasady korzystania z pomp pobierających wodę z dużych głębokości. Wprowadził do użycia koła pasowe, korby, mechanizmy zębatkowe. Jego wynalazki są jednak sprzed ery patentów. Nie wiemy więc, jak wiele jego wynalazków weszło do użytku. Z całą pewnością jednak można stwierdzić, że jego szkice wyprzedzały jego epokę o kilkaset lat. #5. Maszyny wojenne Leonarda da Vinci Da Vinci projektował maszyny wojenne i obronne. Wśród jego wynalazków był czołg, który „strzelał” małymi kamieniami i napędzany wałem korbowym (do jego obsługi wystarczyło 2 dorosłych mężczyzn). W jego notatkach odnaleziono rysunki dział, które miotają małymi skałami z porównaniem do nawałnicy. Innym projektem, nad którą pracował była napędzana końmi maszyna wyposażona w cztery kosy przymocowane do obracającego się mechanizmu. Da Vinci wiedział, jak skonstruować różne mosty (nawet przenośne), znał metody niszczenia twierdz i fortec położonych nawet na skałach. W razie walki morskiej deklarował, że zna metody ataku i obrony. Jak się niedawno okazało był też wynalazcą zamka kołowego, nad którym pracował u schyłku XV wieku. Naukowcy odkryli, że na północy Włoch zastosowano użycie tego zamka w 1510r., a Leonardo pracował w tym rejonie w związku z fortyfikacjami na pobliskim zamku. Leonardo da Vinci – projekt czołgu // wikipedia, domena publiczna #6 Marzenia o lataniu Kiedy jako mały chłopczyk w kołysce leżał na dworze, nad jego głową przeleciał jastrząb. To wydarzenie wryło mu się w pamięć i uważał je za prorocze. Leonardo da Vinci czerpał on pomysły z obserwacji przyrody – twierdził, że ptaki latają zgodnie z zasadami matematyki. Marzył o tym, by również człowiek mógł latać. Projektował skrzydła bazujące na budowie skrzydeł nietoperzy, wykonywał modele z papieru i wosku, a następnie skonstruował maszynę latającą. Kronikarze twierdzą, że jeden z uczniów mistrza wykonał lot ze szczytu Monte Ceceri, ze śmiertelnym skutkiem. Projekt maszyny latającej // fot. wikipedia, domena publiczna Leonardo da Vinci zaprojektował także spadochron, który trzymany był za pomocą rąk. Projekt ten został przetestowany przez odważnego brytyjskiego skoczka w 2000r. w Parku Narodowym Krugera w płd. Afryce. Adrian Nicholas wzniósł się balonem na 3km wysokości z przypiętym spadochronem w kształcie piramidy, który wykonany był z sosnowego drewna, przez co ważył aż 84 kg. Zamiast bawełnianego płótna, użył jednak lnianego. Nicholas opadał łagodnie, ale na wysokości 600 metrów otworzył spadochron nowoczesny. Leonarda interesowała również lotnia, której skrzydła były rozpięte na siatkowym szkielecie. Ogon. jak u ptaka – był wachlarzowo rozpostarty. Skrzydła posiadały uchwyt, którym operował pilot. Projekt da Vinci został zrealizowany w 2002r. w Wielkiej Brytanii. Próba lotu została pomyślnie przeprowadzona przez światową mistrzynię lotniarstwa. Leonardo da Vinci porzucił w pewnym momencie projekty latające , gdyż nieudane próby rodziły w nim frustracje. #7. Leonardo da Vinci – projekt „samochodu” Mistrza renesansu interesowało także przemieszczanie się. Skonstruował automobil napędzany mechanizmem zegarowym, a nawet podobno wymyślił rower. Pierwowzór samochodu wyglądał bardziej jak „wózek samobieżny” – był to trójkołowiec napędzany zwiniętymi sprężynami mógł jechać wyłącznie do przodu i skręcać w prawo. Badacze z Muzeum Historii Nauki we Florencji zrekonstruowali model samochodu da Vinciego na początku XXI wieku w skali 1:3. Efekt ich prac możecie zobaczyć na zdjęciu poniżej. fot. wikipedia, domena publiczna #8. Produkcja farb Ponieważ mistrz malował, potrzebował farb, do produkcji których używano zmielonych minerałów. Początkowo rozcierano je w moździerzu, następnie Leonardo wpadł na pomysł zastosowania maszyny na wzór tłoczarki oliwy. Mechanizmem napędzającym była siła końskich mięśni. #9. Ostatnia Wieczerza Leonarda da Vinci Ostatnia Wieczerza to fresk w jadalni klasztoru dominikanów w Mediolanie. Technika jego malowania polega na szybkim nanoszeniu farby na mokry jeszcze tynk. Pracę taką należy wykonywać fragmentarycznie na nowo położone warstwy mokrego tynku („fresco” – świeży) i w dodatku farbami odpornymi na alkaliczny odczyn wapna. Leonardo, nie znając zasad tworzenia fresku, kładł farby na suchy tynk używając farb temperowych wymieszanych z olejami. Te błędy spowodowały, że stan fresku od dawna jest bardzo niezadawalający. Ostatnia wieczerza – Leonardo da Vinci // wikipedia, domena publiczna #10. Da Vinci i soczewki kontaktowe Leonardo da Vinci uważany jest ponadto za ojca soczewek kontaktowych, które jednak pozostały w sferze projektów. Soczewki korekcyjne mające kontakt z rogówką zostały przez niego opisane na początku XVI wieku. Inspiracją dla genialnego wynalazcy był angielski mnich Roger Bacon, który odkrył, że po zanurzeniu twarzy w szklanym pojemniku wypełnionym wodą, jest w stanie widzieć swoje barki. Da Vinci eksperymentował z miseczkami, które miałyby być nakładane na jedno oko, jednak ze względu na ograniczone możliwości techniczne tamtych czasów, wynalazek ten pozostał jedynie w sferze rozważań i projektu. #11. Da Vinci był wegetarianinem Da Vinci kochał zwierzęta. Potrafił kupować je na targu i wypuszczać na wolność. Jedzenie mięsa budziło w nim odrazę – był więc wegetarianinem, co było rzadkością w tamtych czasach. „Od wczesnych lat życia wyrzekłem się jadania mięsa. Przyjdzie czas, gdy ludzie tacy jak ja będą patrzeć na mordercę zwierząt tak samo, jak teraz patrzą na mordercę ludzi” napisał w swoich notatkach Leonardo. „Znano go w Mediolanie nie tylko z talentów, ale także z pięknej aparycji ,muskularnej sylwetki oraz uroku osobistego. Miał słabość do kolorowych strojów, często zakładał różową tunikę do kolan, choć w tamtym czasie większość ludzi nosiła dłuższe szaty. Niczego nie posiadał gdyż mało pracował dla zarobku, ale zawsze miał koło siebie służbę oraz trzymał konie. Wielką sympatią darzył wszystkie inne zwierzęta. Przechodząc przez plac, gdzie sprzedawano ptaki wydobywał je z klatek, a płacąc żądana cenę, puszczał je w powietrze i w ten sposób przywracał im straconą wolność. Z powody miłości do zwierząt większą cześć życia był wegetarianinem, choć zachowane w notatnikach listy zakupów świadczą o tym, że kupował mięso dla gości”, pisał w biografii Leonarda da Vinci Walter Isaacson. #12. Leonardo da Vinci i Windows 95 Jeden ze zbiorów notatek da Vinci – Kodeks Leicester – składający się z 72 stron, został w 1994r. zakupiony przez Billa Gatesa za 30 milionów dolarów. Niektóre notatki zostały wykorzystane jako wygaszacz ekranu w systemie Windows 95. #13. Astronom i fizyk Jeszcze przed powstaniem teorii heliocentrycznej i narodzinami Mikołaja Kopernika stwierdził, że słońce jest nieruchome. Czterdzieści lat przed Kopernikiem Da Vinci zanotował, że słońce jest statyczne i „nie porusza się”. Leonardo da Vinci był świetnym obserwatorem otaczającego go świata. Nic więc dziwnego, że zastanawiał się np. dlaczego niebo ma niebieski kolor? Podczas jednej z wędrówek zauważył, że gdy wspinał się wyżej, niebo stawało się piękniejsze. Podczas gdy wielu z nas po prostu podziwiałoby widok z górskiej wędrówki, on stawiał kolejne pytania. Leonardo był świadomy wilgoci w powietrzu dzięki swoim badaniom nad rzekami i obiegiem wody (jako pierwszy w historii postawił teorię, że cała woda spadająca w postaci deszczu pochodzi z parującej wody na ziemi). Da Vinci zasugerował więc, że para wodna składa się z maleńkich kropelek, zbyt małych, aby oczy mogły je zobaczyć. Jako pierwszy postawił teorię, że niebieski odcień nieba pochodzi z rozpraszania światła przez te maleńkie kropelki. Dopiero setki lat później prace fizyków kwantowych dokładnie wyjaśniły zjawisko dyfuzji. #14. Namalował „tylko” 15 obrazów Leonardo nie był płodnym malarzem. Ze względu na różnorodne zainteresowania często nie kończył swoich obrazów i projektów. Dużo czasu przeznaczał na obserwację natury, przeprowadzanie eksperymentów naukowych, czy zgłębianiu zagadnień anatomii ludzi i zwierząt (szacuje się, że w latach 1506-1513, Leonardo przeprowadził około 30 sekcji ludzkich zwłok, czego efektem są szczegółowe ilustracje przedstawiające budowę płuc i serca, mięśni tułowia, ramion, nóg czy twarzy, kręgosłupa czy krtani). W rezultacie „tylko” 15 obrazów przypisano jemu w całości lub w dużej części. #15. Kodeks Leicester O tym dziele wspomniałem już w jednym z poprzednich punktów. Warto jednak napisać o nim coś więcej. Kodeks Leicester to zbiór rękopisów Leonarda da Vinci, który składa się z 18 arkuszy. Nie ma on linearnego scenariusza – jest raczej mieszaniną obserwacji i teorii Leonarda z zakresu: astronomii, właściwości wody, skał i skamieniałości, powietrza i światła. Jak już wspomniałem został on zakupiony w 1994 roku przez Billa Gatesa. Swoją nazwę zawdzięcza Thomasowi Cook’owi, hrabiemu Leicester, który zakupił go 1719 roku. Stronice Kodeksu Leicester // wikipedia, domena publiczna #16. Śmierć u boku króla Leonardo da Vinci zmarł w 1519r. w Ambois nad Loarą przebywając od 1516 roku na dworze króla Franciszka I de Valois i tam znajduje się jego przypuszczalny grób. Legenda głosi, ze zmarł u boku samego króla, który bardzo płakał po śmierci przyjaciela. Niektóre źródła podają, że ostatnimi zdanie, które wypowiedział brzmiało: „Obraziłem Boga i ludzkość, robiąc za życia tak niewiele”. Przyczyną śmierci był prawdopodobnie drugi udar. Pierwszy sparaliżował mu prawą dłoń. Stary i schorowany niedługo przed śmiercią miał powiedzieć, iż nie odnajdzie już kanonu piękna. Czy artystom następnych epok to się udało? Nie wiem, wiem jednak że: „Istnieją trzy klasy ludzi: ci, którzy widzą; ci, którzy widzą, gdy im się pokaże; ci, którzy nie widzą”. Dzięki Monsieur Leonardo! Śmierć Leonardo da Vinci // Jean Auguste Dominique Ingres, wikipedia, domena publiczna #17. Leonardo da Vinci – wybrane cytaty • „Chód człowieka odbywa się zawsze na sposób ogólnego chodu zwierząt czworonożnych.” • „Ciesz się, jeśli znasz kres rzeczy, które twój duch planuje.” • „Dostojna jest prawda, (…) nawet rzeczy najmniejsze, gdy ona je chwali, stają się szlachetne.” • „Niczego nie napiszesz poszukując nowości.” • „Niech nie czyta mych prac zasadniczych, kto nie jest matematykiem.” • „Niektórzy nie powinni zwać się inaczej, jeno przewodami pokarmu i pomnożycielami kału (…) po nich, prócz pełnych wychodków, nic nie zostaje.” • „Niecierpliwość (…) matka głupoty” • „Przyroda jest pełna nieskończonych przyczyn, które nie były nigdy przedmiotem doświadczenia.” • „Ruch jest przyczyną wszelkiego życia.” • „Wśród wszystkich ustrojów zwierząt człowiek posiada najtępsze i najgrubsze uczucia.” • „Zmysły są ziemskie, a rozum znajduje się poza nimi, gdy myśli.” • „Żyjąc samotnie, wszystko zawdzięczać będziesz sobie.” • „Wiadomo, że rozpoznajemy wady raczej w dziełach cudzych niż własnych… gdy malujesz, powinieneś mieć pod ręką płaskie zwierciadło i często oglądać w nim swe dzieło. Jeśli je bowiem ujrzysz w odwróconym odbiciu wyda się jakoby wykonane ręką cudzą i lepiej osądzisz swe błędy.” • „My dzięki sztuce możemy się zwać wnukami Boga.” • „Muzyka nie może być zwana inaczej niż młodszą siostrą malarstwa, zważywszy, że jest przedmiotem słuchu, zmysłu pośledniejszego niż oko… malarstwo jest doskonalsze i przewyższa muzykę, gdyż nie umiera ono bezpośrednio po swym powstaniu…” • „Czyż nie widzisz, jak liczne są potrawy i czynności ludzkie? Czy nie widzisz, jak rozmaite są zwierzęta, a także drzewa, zioła i kwiaty? Czy nie widzisz różnorodności okolic górzystych i równinnych, źródeł, rzek, miast, budowli publicznych i prywatnych, narzędzi potrzebnych do użytku ludzkiego, szat rozmaitych, strojów i rzemiosł?” • „Ci, którzy uprawiają praktykę bez pilności lub – by rzec lepiej – bez nauki, są jak żeglarze wypływający na morze statkiem bez steru i busoli, nie mając nigdy pewności, dokąd się skierują.” Zobacz też:

ciekawostki o leonardo da vinci